Lezing 'Mystiek en observantie. Herps Spieghel der volcomenheit in de Lage Landen'

Logo Ruusbroecgenootschap

Op vrijdag 22 februari 2013 vindt de eerste lezing in een reeks van vier voorjaarslezingen van het Ruusbroecgenootschap plaats. Deze lezing, met als thema 'Mystiek en observantie. Herps Spieghel der volcomenheit in de Lage Landen, c. 1450 - 1550' wordt gegeven door Anna Dlabačová (Universiteit Leiden).

Spieghel der volcomenheit

De Spieghel der volcomenheit, geschreven tussen c. 1455 en 1460, is het eerste, complete mystieke handboek uit de vijftiende eeuw. De tekst was direct succesvol en raakte snel en breed verspreid. Thans herbergen 27 handschriften de Nederlandstalige Spieghel; tussen 1501 en 1552 verschenen nog eens vier drukken. Nog tijdens Herps leven werd de tekst naar het Duits vertaald en in Mainz gedrukt. Met vertalingen naar het Latijn, Italiaans, Frans, Spaans en Portugees is de Spieghel met recht een Europese bestseller te noemen – misschien wel de eerste die oorspronkelijk in het Middelnederlands werd geschreven. De auteur, Hendrik Herp († 1477), is in de literatuur vaak gepositioneerd als heraut van Ruusbroec, en ook wel als exponent van de Moderne Devotie. Zijn Spieghel schreef hij echter nadat hij in 1450 de overstap had gemaakt naar de franciscaanse observantie. Wanneer de tekst, de handschriftelijke overlevering en de drukgeschiedenis in dit licht worden bezien, ontvouwt zich een verhaal van actieve literatuurvoorziening en (klooster)hervorming, waarbij de (regel)observantie boven individuele ordes komt te staan. Herps gids zorgt voor geestelijke verdieping en ondersteunt de juiste leefwijze, wordt gebruikt in gezamenlijk geestelijk onderricht en wijdt individuele lezers in in de mystiek. Door de Amerikaans kerkhistoricus John Van Engen is de vijftiende eeuw omschreven als een periode van grote religieuze dynamiek en regionale diversiteit. De veelsoortigheid maakte het mogelijk een eigen keuze te maken en zelf je geestelijke leven in te vullen. De receptiegeschiedenis van Herps Spieghel weerspiegelt verschillende mogelijkheden en laat zien hoe een tekst – onder invloed van historische context en handschriftelijke inbedding – steeds op een andere manier kon functioneren. Tijdens de lezing zal ik een aantal aspecten uit de receptiegeschiedenis uitlichten aan de hand van verschillende Spieghel-handschriften.

Meer informatie vindt u op de website van het Ruusbroecgenootschap.

Details
Datum 
22-02-2013
  • Agendabericht
  • |
  • 07-02-2013
  • |
  • Sam Capiau (Vlaamse Erfgoedbibliotheek)