Tentoonstelling 'De anatomie ontleed'

logo De anatomie ontleed

Vanaf 24 april toont het Museum Plantin-Moretus De anatomie ontleed, Plantin als uitgever van geneeskundig werk. In deze presentatie staat Christoffel Plantins uitgave, de Vivae imagines corporis humani van de Spaanse arts Juan Valverde, centraal. Dit werk is gebaseerd op het anatomisch werk van Andreas Vesalius. Tot op vandaag blijft de Vivae imagines boeiend voor de geschiedenis van de anatomie. Het museum werpt een licht op de voorgeschiedenis en de kennis die men in die tijd had van de wetenschappen en van de anatomie in het bijzonder. Deze presentatie kadert in het Vesaliusjaar en het is een eerste stap in de ontwikkeling van een nieuwe permanente opstelling die in 2016 gelanceerd wordt.

Plantin als uitgever van wetenschappelijk werk

Christoffel Plantin drukte ongeveer 2450 werken. Vooral religieuze boeken, bijbels en kerkboeken rolden van zijn drukpersen. Maar Plantin was in de tweede helft van de zestiende eeuw ook de belangrijkste drukker van humanistische en wetenschappelijke werken.

Met zijn wetenschappelijke edities speelde Plantin een doorslaggevende rol in de verspreiding van kennis in de tweede helft van de 16de eeuw. In de Zuidelijke Nederlanden nam hij alleen meer dan de helft van de wetenschappelijke edities voor zijn rekening. Plantijns uitgaven vonden hun weg naar boekhandelaren en klanten in gans Europa. Baanbrekend op inhoudelijk vlak en gedrukt met een perfecte typografische uitvoering stonden zijn drukken garant voor de beste kwaliteit.

Plantin als uitgever van geneeskundig werk: Vivae imagines partium corporis humani

Zoals voor andere wetenschappen was de zestiende eeuw een erg belangrijke periode voor de ontwikkeling van de geneeskunde. In de middeleeuwse geneeskunde was de kennis van het menselijk lichaam grotendeels gebaseerd op de geschriften van Griekse en Romeinse auteurs. De anatomische opvattingen van Galenus domineerden gedurende 1500 jaar de medische wetenschap in West-Europa. Pas vanaf de zestiende eeuw durfden artsen het aan, te wijzen op fouten in deze teksten. Een belangrijke pionier was Andreas Vesalius. Hij zorgde met de publicatie van zijn De humani corporis fabrica libri voor een ware schok in de wereld van de geleerden van zijn tijd. Meteen verschenen andere anatomische werken die Vesalius navolgden. Het werk van Juan Valverde, dat Plantin in 1566 uitgaf, is daar één van.

De Spaanse arts Juan de Valverde studeerde in Italië geneeskunde en volgde in Padua anatomische lessen bij Vesalius. Hij werd in Rome lijfarts van kardinaal Alvarez de Toledo en gaf hij er ook les in de geneeskunde. In 1556 verscheen in Rome zijn anatomisch werk in het Spaans met illustraties die imitaties zijn van het werk van Vesalius’ anatomisch werk. Plantin drukte in 1566 zijn versie van het anatomisch werk van Juan de Valverde. Met de Vivae imagines partium corporis humani wou Plantin aantonen dat hij dergelijk hoogstaand drukwerk aankon. Voor zijn editie liet Plantin eigen gravures maken die de originele afbeeldingen imiteerden. Als begeleidende tekst gebruikte hij die van de Franse arts Jacques Grévin die eerder in Parijs was verschenen.
Al tijdens het jaar waarin de eerste Latijnse editie van de Vivae imagines van Juan Valverde verscheen, gaf Plantin aan de Bruggeling Maarten Everaert de opdracht een Nederlandse vertaling te maken. Deze Nederlandse editie Anatomie, oft levende beelden vande deelen des menschelicken lichaems verscheen in 1568 en is nu volledig gedigitaliseerd en online te bekijken.

Tekeningen en grafiek rond anatomie (tot 31 augustus 2014)

Het Prentenkabinet haalt als aanvulling op De anatomie ontleed 18 interessante en inspirerende tekeningen en grafiek rond anatomie, kortstondig uit depot. Kunstenaars zijn gefascineerd in het menselijk lichaam en zijn dramatische poses. Peter Paul Rubens toont zijn virtuositeit in de ‘Hercules en de leeuw van Nemea’, Mattheus Ignatius van Bree laat zich inspireren door het anatomieboek van Valverde en de spierstudies van Paulus Pontius zijn op zijn minst indrukwekkend te noemen.

Details
Datum 
24-04-2014 - 30-04-2016
Praktisch
Locatie 

Vrijdagmarkt 22 – 2000 Antwerpen
Tel.: +32 (0)3 221 14 50
museum.plantin.moretus@stad.antwerpen.be
www.museumplantinmoretus.be

Tijd 

Van dinsdag tot zondag, van 10 tot 17 uur
Gesloten op maandag, open op Pinkstermaandag

Prijs 

€ 8 / € 6 / € 0
Uitzonderlijk gratis toegang op Erfgoeddag (27 april 2014)
Groepen (+12 personen) betalen € 6 per persoon
Gids € 65 + € 5 reservatiekost

  • Agendabericht
  • |
  • 16-04-2014
  • |
  • Susanna De Schepper (vzw Vlaamse Erfgoedbibliotheken)