Wat zijn kranten?

Le Matin. Journal Quotidien. Lundi 7 Mai 1895

De betekenis van het begrip 'krant' is niet zo eenduidig als de afbeelding hiernaast doet vermoeden. Om te kunnen bepalen wat al dan niet wordt opgenomen in Abraham, werd een specifieke definitie van dit tekstgenre geformuleerd.

Criteria voor opname

In principe wordt drukwerk als ‘krant’ beschouwd als het beantwoordt aan de volgende vier criteria:

  1. Uiterlijke kenmerken. Het gaat om een uitgave op krantenpapier, in krantenformaat, met (meestal) een indeling in kolommen.
  2. Inhoud. De inhoud heeft een universeel karakter. Kranten berichten over of leveren commentaar op lopende zaken van economische, sociale, politieke of culturele aard. Ze bevatten een verscheidenheid aan artikels en zijn opinievormend.
  3. Verspreiding. De uitgave wordt verspreid via een abonnement, bij losse verkooppunten of gratis uitgereikt.
  4. Periodiciteit. De verschijning is regelmatig (meestal dagelijks, minstens eenmaal per week) en onder dezelfde titel.

Praktische toepassing

Het is geen absolute voorwaarde dat een krantentitel aan de vier vereisten voldoet om in aanmerking te komen voor opname in Abraham. Een publicatie die gedurende haar hele bestaan slechts eenmaal per maand verscheen en voor het overige aan de criteria beantwoordt, wordt op die manier niet bij voorbaat uitgesloten. Een advertentieblad dat ook opiniërend is, kan worden opgenomen.

Aan de uiterlijke kenmerken van een krant dient wél altijd te zijn voldaan. Alleen voor de clandestiene pers geldt dit criterium niet, omdat die met alle mogelijke middelen probeerde een krant te maken.

Handgeschreven oorlogspers. De Gheluwnaar.  Oorlogsbladje voor Gheluwsche soldaten en vluchtelingen (april 1917)

Een krant is in principe vrij verkrijgbaar, heeft een openbaar karakter en richt zich op een niet-begrensd doelpubliek. Dat betekent dat lidmaatschapsbladen (van vakbonden, ziekenfondsen, …) uit de boot zouden vallen. Dit is een gemis, onder meer omdat bij het niet opnemen van lidmaatschapsbladen een deel van de historische realiteit wordt uitgesloten. Om die reden wordt dit soort drukwerk wél in Abraham opgenomen.

Krantengenres

Omdat het begrip 'krant' breed is opgevat, is een lijst van krantengenres opgesteld: de Typologie Belgische Kranten. Die maakt het mogelijk om bepaalde soorten kranten gemakkelijker terug te vinden in de databank.

  • Dossierpagina
  • |
  • 24-01-2011