Tentoonstelling 'Helden mijner jeugd'

Hendrik Conscience

Wie zijn de helden in het literaire oeuvre van Conscience? In de Leeuw van Vlaanderen en Het Wonderjaar strijden helden uit een roemrijk verleden voor vrijheid en onafhankelijkheid. In de Loteling en Baas Gansendonk komt een eigentijdse held in beeld: de boer, de volksmens, de dappere soldaat, die de idealen van de romantische tijdsgeest vertolkt. Het meeslepende verteltalent van de schrijver verklaart het immense succes dat het werk van Conscience gedurende vele jaren kende.

'Ik mijmerde van schitterende wapenfeiten en van oorlogsroem: soms zag ik mij zelven in tegenwoordigheid des vijands op het oogenblik van den aanval; ik hief het zwaard in de hoogte en, mij vooruitwerpende, riep ik al mijne makkers tot heldenmoed op. Dank aan mijne onversaagdheid, en bovenal aan mijne welsprekendheid, werd de vijand geslagen, en iedereen in het Belgisch leger bewonderde den zwakken jongen, die zooveel manhaftigheid had getoond.'

(fragment uit Geschiedenis mijner jeugd)

Hendrik Conscience is 18 jaar als in september 1830 de omwenteling te Brussel losbreekt. Hij is getuige van het gevecht tussen Hollanders en patriotten te Berchem en van het bombardement op Antwerpen door generaal Chassé. Nieuwsgierigheid drijft de jonge Conscience naar het strijdtoneel waar hij zich als vrijwilliger meldt : 'Mijne ziel murmelde van vrijheid, mijn geest droomde van roem en van groote daden'! 

Zes jaar lang trekt Conscience als Belgische soldaat het land door. In Geschiedenis mijner jeugd vertelt hij hoe deze en andere ervaringen hem als schrijver inspireerden. Het autobiografische verhaal beschrijft de jeugdjaren van Conscience, zijn voornaamste inspiratiebronnen, de eerste romans, de grote doorbraak en het succes.

Wie zijn de helden van Conscience? In zijn historische romans strijden heldenfiguren uit een roemrijk verleden voor vrijheid en onafhankelijkheid en het behoud van de moedertaal. Conscience was Vlaams én Belgisch gezind en verheerlijkte zowel het Vlaamse verleden als de prille Belgische natie. In opdracht van de Belgische overheid schreef hij een populariserende vaderlandse geschiedenis.

In de dorps- en plattelandsverhalen komt een meer eigentijdse held in beeld: de boer, de volksmens, de dappere soldaat, die de idealen van de romantische tijdsgeest vertolkt. Samen met Jan de Laet, Theodoor van Rijswijck en Gustaaf Wappers behoorde Conscience tot een Antwerpse kunstenaarsgroep, die de Vlaamse Beweging mee op gang trok.

Conscience had van kindsaf een rijke verbeelding en kon goed verhalen vertellen. Als verteller en volksschrijver bij uitstek schreef hij de eerste Vlaamse roman voor een onervaren lezerspubliek. Hij gebruikte de kracht van de illustratie om het verleden dichterbij te brengen en de verbeelding van de lezer te prikkelen. Als pionier van de Vlaamse verhaalkunst werd Conscience al tijdens zijn leven zélf een held.

De tentoonstelling toont mooie collectiestukken, rijk geïllustreerde uitgaven en historische bronnen, die de bezoeker terugwerpen in de 19de eeuw, waar Conscience het meest tot zijn recht komt.

Details
Datum 
22-04-2012 - 27-05-2012
Praktisch
Locatie 

Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience (Nottebohmzaal)
Hendrik Conscienceplein 4
2000 Antwerpen

  • Agendabericht
  • |
  • 02-04-2012
  • |
  • Sam Capiau (Vlaamse Erfgoedbibliotheek)