Onderzoek

Tot voor kort was er geen specifiek beleid voor erfgoedbibliotheken. Dat had ondermeer te maken met de relatieve ‘onzichtbaarheid’ van de bewaarbibliotheken enerzijds en de complexe beheersproblematiek van documentaire bewaarcollecties anderzijds. In de periode 2000-2005 kwam hierin verandering met diverse onderzoeksrapporten die de noden en behoeften van de Vlaamse bewaarbibliotheken onder de loep namen.

2001 - Eindrapport KPMG

Een eerste verkenning van de problematiek kwam er op vraag van het Antwerpse stadsbestuur, dat in 2000-2001 externe adviseurs van KPMG inschakelde voor twee opdrachten rond de positionering van de toenmalige Stadsbibliotheek Antwerpen (nu Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience). Deze rapporten stelden voor om de Stadsbibliotheek Antwerpen te herpositioneren als Vlaamse Erfgoedbibliotheek. De resultaten werden voorgelegd aan het kabinet van de minister van cultuur, Paul van Grembergen, die besloot om verder onderzoek naar bewaarbibliotheken in Vlaanderen te financieren.

2003 - Bewaar(de)bibliotheken in Vlaanderen

De Vlaamse Gemeenschap financierde daarop de studieopdracht ‘Het in kaart brengen van de sector van de bewaarbibliotheken in Vlaanderen’. Deze opdracht werd uitgevoerd door dr. Jeroen Walterus, toen nog verbonden aan het Vlaams Centrum voor Volkscultuur. De onderzoeksresultaten werden in december 2003 voorgesteld in het eindrapport Bewaar(de)bibliotheken in Vlaanderen. Voor deze studie werd een prospectie uitgevoerd waarbij 254 instellingen met bewaarcollecties in Vlaanderen en Brussel werden geïdentificeerd. De sector werd ook geconsulteerd en bevraagd, zodat een veel duidelijker beeld tot stand kwam van de relatief onzichtbare en onoverzichtelijke sector van bewaar- of erfgoedbibliotheken. Tientallen experts gaven hun mening over de belangrijkste noden van de sector en, daaruit volgend, de prioritaire opdrachten die een Vlaamse erfgoedbibliotheek zou moeten vervullen. Een beleidssynthese bracht de aanbevelingen en prioriteiten samen en stelde voor dat de Vlaamse overheid op korte termijn twee voortrajecten zou ondersteunen: een ‘platform bewaarbibliotheken’ en een ‘expertisecentrum conservering’.

Grote leeszaal - Universiteitsbibliotheek Gent

2005 - Bewaarbibliotheken in Vlaanderen

Vervolgens realiseerde prof. dr. Ludo Simons een tweede studie. In opdracht van het toenmalige steunpunt Culturele Biografie Vlaanderen stelde hij het rapport Bewaarbibliotheken in Vlaanderen. Ideeën voor een beleid ter zake op, waarvan de definitieve versie in december 2005 werd voorgesteld. Deze studie is van belang omdat ze een klare definitie biedt van wat een bewaarbibliotheek precies is, waardoor de afbakening van de sector in het brede erfgoedveld scherpgesteld werd. Verder formuleerde Ludo Simons op zijn beurt een aantal mogelijke maatregelen voor een beleid met betrekking tot de sector van de bewaarbibliotheken.

Op basis van beide studies werd in 2005 met steun van de Vlaamse Gemeenschap een overlegplatform opgericht.

  • Dossierpagina
  • |
  • 27-05-2010