Nederlandse Koninklijke Bibliotheek gaat 'foute' kranten toch online plaatsen
Op 24 augustus organiseerde de Koninklijke Bibliotheek (KB), de nationale bibliotheek van Nederland, een besloten debat over haar plan om nazistische (‘foute’) oorlogskranten online te zetten. De KB is bereid hiervoor haar nek uit te steken en maakt op 16 september a.s. de eerste 'foute' titels online beschikbaar. Andere erfgoedinstellingen, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en ervaringsdeskundigen gaven hun mening in een prikkelende discussie.
Historisch belang
Veel aanwezigen vonden het van groot belang dat de KB deze kranten op internet plaatst, om de historische werkelijkheid ongecensureerd aan iedereen ter beschikking te stellen en om belangrijk wetenschappelijk onderzoek mogelijk te maken. Ook bij de vertegenwoordigers van kinderen van ‘foute’ ouders leeft die wens. De veertien deelnemers brachten echter ook strafrechtelijke en auteursrechtelijke elementen en privacyaspecten naar voren, die de beschikbaarstelling via internet complex kunnen maken.
Juridische aspecten
De juridische discussie leverde geen duidelijkheid op over de strafrechtelijke aspecten. Interessant is het verschil tussen het ter inzage geven van een papieren krant en van een gedigitaliseerd exemplaar. Het is denkbaar dat de KB in het tweedgeval de verspreider van discriminerende inhoud zou kunnen zijn. Ook zou zij zo beschouwd kunnen worden als medeplichtige van personen die misbruik maken van deze kranten. In de praktijk zou getoetst moeten worden of de KB vervolgd kan worden en zij is bereid die praktijktest te ondergaan.
De KB vraagt auteursrechthebbenden altijd om in te stemmen met digitalisering. Het ministerie van Justitie zoekt nog uit of het auteursrecht van de ‘foute’ kranten daar berust, en zo ja, wat de implicaties daarvan zijn.
Erfgoed van de Oorlog
Op 16 september sluit het programma ‘Erfgoed van de Oorlog’ af, dat de Koninklijke Bibliotheek subsidie heeft gegeven voor de digitalisering van alle oorlogskranten. Die dag wil de KB alvast enkele nazistische kranten online zetten. Ruim voor die datum zal het ministerie van Justitie uitsluitsel moeten geven.
Historische Kranten
De Koninklijke Bibliotheek van Nederland wil alle Nederlandse kranten, boeken en tijdschriften vanaf 1470 digitaliseren. De website Historische Kranten zal uiteindelijk acht miljoen krantenpagina’s bevatten.
