Zoeken: Manuscripten

Vóór de uitvinding van de boekdrukkunst werden boeken met de hand geschreven. Dit betekende dat elk boek uniek was en maar op één plaats raadpleegbaar kon zijn. Een groot aantal van deze vooral middeleeuwse manuscripten werd op indrukwekkende wijze door kunstenaars verlucht ofwel gedecoreerd. Dergelijke boeken zijn in feite allemaal kleine ‘musea' van vaak bijzondere kunstwerken. Sommige daarvan verwierven wereldfaam.

Literatuurhistoricus Remco Sleiderink heeft een tot nu toe onbekend 14de-eeuws fragment van ‘Der naturen bloeme’ van Jacob van Maerlant ontdekt. De vondst gebeurde in de archieven van zijn ‘eigen’ universiteit, de Hogeschool-Universiteit Brussel (HUB). Op de voor- en achterzijde van het fragment zijn – als men ze samen legt – twee korte passages te lezen uit het vierde boek van ‘Der naturen bloeme’, het boek dat aan de ‘zeemonsters’ is gewijd.

Een van de onbetwiste topstukken in de collectie van de Koninklijke Bibliotheek Den Haag (KB) is het handschrift met de zogenaamde Haagse Lancelotcompilatie. De compilatie bestaat uit in totaal tien verschillende teksten. Drie van deze teksten gaan over Lancelot, een van de belangrijkste ridders van de Ronde Tafel van koning Arthur: Lanceloet, Queeste van den Grale en Arturs doet. 

De Koninklijke Bibliotheek Den Haag (KB) ondersteunt twee bijzonder hoogleraarposten. Elke twee weken verzorgen Gerard Unger (typografie) en Jos Biemans (Middeleeuwse handschriften ) op de website van de KB een column over 'Letters'. Ze behandelen afwisselend een gedrukte letter en een letter uit een van de Middeleeuwse handschriften uit de KB-collectie. Hun laatste bijdrage gaat over de i, de kleinste letter van het middeleeuwse alfabet. Of er al dan niet een puntje op moet leest u in hun alfabetische webexpositie.

Op 28 oktober organiseert de Alamire Foundation in samenwerking met Illuminare en Resonant een studiedag, gewijd aan het muziekhandschrift. De studiedag ligt in het verlengde van de tentoonstelling 'Goddelijke Klanken. Zeven eeuwen gregoriaanse handschriften in Vlaanderen' en het festival 'Passie van de Stemmen'.

Dit jaar liggen in België maar liefst drie tentoonstellingen rond middeleeuwse handschriften in het vooruitzicht. In Museum M kan u kennis maken met de verborgen schatten uit het muzikale en artistieke patrimonium van Vlaanderen.

De voorbije twee jaar werd de Anjoubijbel voor het eerst onderworpen aan gedetailleerd stilistisch, iconografisch, codicologisch en historisch onderzoek. Innoverende onderzoekstechnieken werden toegepast bij het laboratoriumonderzoek, de conservatie en de digitale ontsluiting van de 338 folio’s.

De Vlaamse Erfgoedbibliotheek ondersteunde de communicatie voor de publiekswerking rond het onderzoek, de conservatie, de digitalisering en de ontsluiting van de Bijbel van Anjou.

De Koninklijke Bibliotheek van België en de Bibliothèque nationale de France bundelen hun krachten om de bloeitijd van de Vlaamse miniatuurkunst in het volle daglicht te zetten. Ze organiseren een dubbeltentoonstelling die opent in Brussel (van oktober tot december 2011) en daarna een vervolg krijgt in Parijs (van maart tot juli 2012). Het publiek krijgt op elke plaats verschillende handschriften te zien. In totaal worden maar liefst 140 prestigieuze verluchte handschriften aan het publiek voorgesteld.

In deze lezing behandelt Eltjo Buringh de productie van middeleeuwse manuscripten en hun gebruik in elf regio's van het Latijnse Westen. Met behulp van een uitgebreide bibliotheek en andere informatie werd een steekproef genomen op basis waarvan een statistische analyse van overgeleverde manuscripten kon worden uitgevoerd voor de periode 500–1500. Ook andere data werden benut om verlies-ratio's van dergelijke boeken in het Latijnse Westen te kwantificeren.